Darkfox Threat Intel
Trang chủ › Bảo Vệ Danh Tính

Làm thế nào để biết thông tin tài khoản đã bị rò rỉ

Ban biên tập Darkfox Threat Intel · · Cập nhật
Làm thế nào để biết thông tin tài khoản đã bị rò rỉ

Bạn có thể biết thông tin tài khoản đã bị rò rỉ qua ba nguồn: dịch vụ tra cứu các vụ rò rỉ đã công bố, cảnh báo từ trình quản lý mật khẩu hoặc trình duyệt, và những dấu hiệu bất thường trên chính tài khoản. Khi có kết quả dương tính, việc cần làm ngay là đổi mật khẩu ở dịch vụ đó và ở mọi nơi bạn từng dùng lại mật khẩu ấy.

Rò rỉ khác với bị hack như thế nào

Rò rỉ nghĩa là thông tin của bạn bị lộ ra ngoài từ một hệ thống nào đó, thường không phải lỗi của bạn. Một trang thương mại điện tử bị tấn công, một cơ sở dữ liệu bị cấu hình sai, một nhân viên mang dữ liệu ra ngoài. Danh sách email, mật khẩu (dạng băm hoặc rõ), số điện thoại sau đó có thể bị đăng bán hoặc phát tán.

Bị hack nghĩa là ai đó đã thực sự vào được tài khoản của bạn. Rò rỉ thường là bước trước: kẻ gian lấy danh sách bị lộ rồi thử đăng nhập hàng loạt ở các dịch vụ khác.

Cách kiểm tra email có trong vụ rò rỉ nào không

Dùng dịch vụ tra cứu rò rỉ uy tín

Có những dịch vụ công khai tổng hợp các vụ rò rỉ dữ liệu đã được xác minh. Bạn nhập địa chỉ email và nhận danh sách các vụ rò rỉ có liên quan, kèm loại dữ liệu bị lộ. Lưu ý:

  • Chỉ dùng dịch vụ có tiếng, được giới bảo mật và báo chí công nghệ nhắc đến rộng rãi.
  • Không nhập mật khẩu vào bất kỳ trang “kiểm tra mật khẩu bị lộ” nào không rõ nguồn gốc. Đó có thể chính là trang thu thập mật khẩu.
  • Kết quả “không tìm thấy” không có nghĩa tuyệt đối an toàn, chỉ là chưa nằm trong các vụ được công bố.

Cảnh báo từ trình duyệt và trình quản lý mật khẩu

Trình duyệt lớn và nhiều phần mềm quản lý mật khẩu có tính năng tự kiểm tra mật khẩu đã lưu với cơ sở dữ liệu rò rỉ bằng kỹ thuật không gửi mật khẩu rõ ra ngoài. Hãy mở mục kiểm tra mật khẩu và xem danh sách cảnh báo.

Thông báo từ chính dịch vụ

Doanh nghiệp có trách nhiệm thường gửi email thông báo khi có sự cố liên quan dữ liệu người dùng. Đừng xóa những thư này mà không đọc, nhưng cũng đừng bấm liên kết trong thư. Hãy tự truy cập trang chính thức để đổi mật khẩu.

Dấu hiệu trên tài khoản cho thấy đã bị lộ

  • Nhận mã OTP, mã xác minh đăng nhập mà bạn không yêu cầu. Nghĩa là ai đó đã có mật khẩu và đang thử bước thứ hai.
  • Email thông báo đăng nhập từ thiết bị lạ.
  • Thư rác, cuộc gọi lừa đảo tăng đột ngột và nhắc đúng tên dịch vụ bạn dùng.
  • Mật khẩu đột nhiên không đúng nữa.
  • Bạn bè nhận được tin nhắn lạ từ tài khoản của bạn.
  • Đơn hàng, giao dịch bạn không thực hiện.

Dấu hiệu đầu tiên rất đáng chú ý. Nhiều người thấy mã OTP lạ chỉ nghĩ là tin nhắn nhầm, trong khi đó là cảnh báo rõ nhất rằng mật khẩu đã nằm trong tay người khác.

Mức độ nghiêm trọng tùy loại dữ liệu bị lộ

Dữ liệu bị lộRủi ro chínhHành động ưu tiên
Chỉ emailThư rác, thư giả mạoCảnh giác với thư lạ, bật lọc thư rác
Email và mật khẩuBị thử đăng nhập ở nhiều nơiĐổi mật khẩu ở mọi nơi dùng chung, bật xác thực hai bước
Số điện thoại, địa chỉCuộc gọi lừa đảo có chủ đíchKhông tin người gọi chỉ vì họ biết thông tin của bạn
Giấy tờ tùy thânMạo danh, mở tài khoản giảTheo dõi tín dụng, thuê bao, ngân hàng đứng tên
Thông tin thẻ thanh toánGiao dịch trái phépGọi ngân hàng khóa và phát hành thẻ mới

Với giấy tờ tùy thân bị lộ, bạn nên đọc thêm bài về bảo mật thẻ căn cước để biết cần theo dõi những gì.

Kế hoạch xử lý trong 24 giờ đầu

  1. Đổi mật khẩu dịch vụ bị rò rỉ, dùng mật khẩu mới hoàn toàn.
  2. Liệt kê mọi nơi dùng lại mật khẩu đó và đổi lần lượt, bắt đầu từ email, ngân hàng, ví điện tử.
  3. Bật xác thực hai bước ở tất cả tài khoản quan trọng.
  4. Đăng xuất khỏi mọi thiết bị và kiểm tra phiên đăng nhập.
  5. Kiểm tra cài đặt khôi phục: email phụ, số điện thoại có bị thay đổi không.
  6. Báo ngân hàng nếu thông tin thẻ hoặc tài khoản liên quan.

Vì sao rò rỉ vẫn xảy ra dù bạn cẩn thận

Sự thật là phần lớn rò rỉ đến từ phía tổ chức giữ dữ liệu. Người dùng chỉ kiểm soát được việc không dùng lại mật khẩu và hạn chế cung cấp dữ liệu thừa. Phía doanh nghiệp mới là nơi quyết định dữ liệu có được mã hóa, phân quyền, giám sát hay không. Nếu bạn làm quản trị hệ thống, tài liệu về các lớp kiểm soát ngăn rò rỉ dữ liệu trong doanh nghiệp sẽ cho góc nhìn từ phía bên kia.

Thói quen giúp rò rỉ ít gây hại

  • Mỗi dịch vụ một mật khẩu riêng. Khi một nơi rò rỉ, thiệt hại dừng ở đó.
  • Xác thực hai bước bằng ứng dụng hoặc khóa bảo mật cho tài khoản quan trọng.
  • Xóa tài khoản ở những dịch vụ không còn dùng, vì tài khoản bỏ quên vẫn chứa dữ liệu của bạn.
  • Dùng email phụ cho đăng ký khuyến mãi, diễn đàn.
  • Đăng ký nhận thông báo từ dịch vụ tra cứu rò rỉ để biết sớm khi email xuất hiện trong vụ mới.

Câu hỏi thường gặp

Mật khẩu của tôi bị lộ dù đã mã hóa thì có nguy hiểm không?

Mật khẩu thường được lưu dạng băm. Nếu dịch vụ dùng thuật toán yếu hoặc mật khẩu của bạn ngắn, phổ biến, kẻ gian vẫn có thể dò ra. An toàn nhất là coi như đã lộ và đổi mật khẩu.

Kiểm tra email trên các trang tra cứu rò rỉ có làm lộ thêm thông tin không?

Với dịch vụ uy tín, bạn chỉ nhập địa chỉ email, vốn không phải bí mật. Tránh mọi trang yêu cầu nhập mật khẩu để kiểm tra.

Tài khoản không có gì quan trọng thì có cần đổi mật khẩu khi bị rò rỉ không?

Cần, nếu mật khẩu đó từng được dùng ở nơi khác. Ngoài ra tài khoản tưởng không quan trọng vẫn có thể bị dùng để gửi lừa đảo tới bạn bè của bạn.

Bài liên quan