Mở thẻ ngân hàng phải đối chiếu sinh trắc học: quy định và lưu ý

Từ ngày 5/1/2026, khi phát hành thẻ ngân hàng cho cá nhân, ngân hàng phải gặp mặt trực tiếp hoặc đối chiếu khớp đúng sinh trắc học của chủ thẻ, và thẻ chỉ dùng được cho giao dịch điện tử sau khi đã hoàn tất đối chiếu giấy tờ tùy thân. Quy định này nằm trong Thông tư 45/2025/TT-NHNN. Với người dùng, ý nghĩa thực tế là: không ai có thể mở thẻ đứng tên bạn chỉ bằng một tấm ảnh căn cước, và bạn cũng không thể mở thẻ hộ người khác. Cuối năm là mùa nhiều người mở thẻ mới để nhận lương thưởng, mua sắm, nên hiểu rõ quy trình giúp bạn tránh cả rắc rối lẫn lừa đảo.

Thông tư 45/2025 thay đổi gì

Theo bài Tạp chí Luật sư Việt Nam đăng ngày 4/12/2025, Thông tư 45/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 18/2024/TT-NHNN về hoạt động thẻ ngân hàng, có hiệu lực từ 5/1/2026. Những điểm chính:

Nguồn: Tạp chí Luật sư Việt Nam, 4/12/2025.

Dữ liệu sinh trắc được lấy từ đâu

Bài báo liệt kê các nguồn ngân hàng dùng để đối chiếu:

• Dữ liệu trong chip của thẻ căn cước.
• Dữ liệu từ tài khoản định danh điện tử (VNeID).
• Dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư khi thẻ căn cước không có chip.
• Thu thập qua gặp mặt trực tiếp với người nước ngoài không có danh tính điện tử và người gốc Việt chưa xác định quốc tịch.

Như vậy, khi mở thẻ trên ứng dụng, bạn thường được yêu cầu áp căn cước gắn chip vào điện thoại (NFC) rồi quay khuôn mặt. Hệ thống so khuôn mặt với ảnh trong chip. Đây là lý do một tấm ảnh chụp căn cước không đủ để mở thẻ mang tên bạn.

Tại sao quy định này bảo vệ danh tính của bạn

Trước đây, ảnh căn cước bị lộ có thể được dùng để mở tài khoản, phát hành thẻ dưới tên người khác, rồi biến thành "tài khoản ma" nhận tiền lừa đảo. Chủ thật của giấy tờ chỉ biết khi bị công an mời làm việc. Yêu cầu đối chiếu khuôn mặt với chip căn cước làm cho cách này khó hơn nhiều.

Tuy vậy, sinh trắc học không phải lá chắn tuyệt đối. Bài ưu điểm và hạn chế của bảo mật sinh trắc học phân tích những điểm yếu còn lại, và kẻ gian vẫn tìm cách lừa chính bạn tự quay khuôn mặt cho chúng.

Chiêu lừa nhắm vào bước quay khuôn mặt

Vì sinh trắc học trở thành chìa khóa, kẻ gian chuyển sang lừa chủ thẻ tự xác thực. Theo bài CafeF ngày 14/11/2026, đối tượng giả danh cán bộ công an gọi điện báo căn cước "bị lỗi, chưa đồng bộ", dụ người dân cài ứng dụng dịch vụ công giả. Trong lúc cài, ứng dụng còn yêu cầu chụp ảnh căn cước và xác minh tài khoản ngân hàng, đồng thời tải mã độc để lấy mật khẩu và OTP.

Những tình huống cần dừng lại ngay:

• Ai đó qua điện thoại hướng dẫn bạn quay mặt, nháy mắt, quay đầu "để xác minh".
• Được nhờ "đứng tên mở thẻ hộ" để nhận một khoản tiền công.
• Được đề nghị bán, cho thuê thẻ vừa mở. Thẻ ấy gắn với khuôn mặt bạn, mọi giao dịch phi pháp qua nó đều truy về bạn.

Xem thêm các chiêu thức thu thập khuôn mặt mà kẻ gian đang dùng.

Mở thẻ mới cuối năm: quy trình nên làm

1. Tải ứng dụng ngân hàng từ App Store hoặc Google Play, kiểm tra tên nhà phát triển.
2. Dùng số điện thoại đứng tên bạn, vì ngân hàng sẽ kiểm tra chính chủ.
3. Chuẩn bị thẻ căn cước gắn chip còn hạn, điện thoại có NFC.
4. Tự thực hiện bước quay khuôn mặt ở nơi đủ sáng, không có người lạ hướng dẫn qua điện thoại.
5. Sau khi nhận thẻ, đặt ngay hạn mức giao dịch phù hợp và tắt các tính năng chưa dùng.

Khi bước đối chiếu thất bại

Không ít người gặp cảnh ứng dụng báo "khuôn mặt không khớp" hoặc không đọc được chip. Đừng vội tìm "dịch vụ xác thực hộ" trên mạng, vì đó là nơi kẻ gian chờ sẵn để xin ảnh căn cước và video khuôn mặt của bạn. Thay vào đó, thử lại theo các gợi ý sau. Đặt căn cước sát mặt lưng điện thoại, giữ yên vài giây, vì vị trí ăng-ten NFC khác nhau tùy dòng máy. Bỏ ốp lưng dày hoặc ốp kim loại. Khi quay mặt, đứng nơi ánh sáng đều, tháo kính râm, khẩu trang, mũ. Nếu ảnh trên căn cước đã lâu và ngoại hình thay đổi nhiều, hoặc chip căn cước lỗi, cách chắc chắn nhất là mang căn cước ra quầy giao dịch để nhân viên hỗ trợ trực tiếp, hoặc làm lại căn cước tại cơ quan công an.

Thẻ đã mở trước 5/1/2026 có bị ảnh hưởng không

Bài báo không đề cập việc áp dụng yêu cầu đối chiếu với thẻ phát hành trước ngày hiệu lực. Trên thực tế, các ngân hàng đã yêu cầu cập nhật sinh trắc học cho giao dịch chuyển tiền trực tuyến từ trước đó, nên nhiều người đã hoàn tất. Nếu ứng dụng ngân hàng thông báo cần cập nhật, hãy làm trực tiếp trong ứng dụng hoặc tại quầy, không qua đường link trong tin nhắn.

Lưu ý cho thẻ tín dụng

Ngoài sinh trắc học, Thông tư 45 giới hạn tổng hạn mức rút tiền mặt thẻ tín dụng theo BIN ở mức không quá 100 triệu đồng/tháng cho mỗi chủ thẻ. Điều này phần nào hạn chế thiệt hại nếu thẻ tín dụng rơi vào tay kẻ gian, nhưng không thay được việc bạn tự đặt hạn mức thấp hơn và theo dõi biến động. Nếu ít khi cần rút tiền mặt từ thẻ tín dụng, hãy tắt hẳn tính năng này trong ứng dụng.